Jak dokonać aktualizacji polityki rachunkowości w przypadku wystąpienia takiej konieczności??

Co powinna zawierać polityka rachunkowości? Kto jest odpowiedzialny za jej sporządzenie i aktualizację? Jakie są zasady dotyczące zmiany polityki rachunkowości i jak się takie modyfikacje wprowadza?

 

Posiadanie opisu przyjętych zasad rachunkowości, zwanego polityką rachunkowości, jest obowiązkiem podmiotów prowadzących pełne księgi rachunkowe – niezależnie od ich wielkości i stosowanych uproszczeń. Ustawa o rachunkowości i ustawy podatkowe mówią o ogólnych zasadach księgowości, zaś polityka rachunkowości to konkretne reguły i praktyki przyjęte w organizacji w zakresie prowadzenia rachunkowości. W przypadku wystąpienia określonych zmian, np. prawnych, przekładających się na rachunkowość jednostki, niezbędne jest dokonanie aktualizacji polityki rachunkowości

 

Co powinna zawierać polityka rachunkowości?

O konieczności posiadania (i aktualizowania) dokumentacji stanowiącej politykę rachunkowości mówi art. 10 ustawy o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności dotyczące:

  1. określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych;
  2. metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;
  3. sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej:
    • a) zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej;
    • b) wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych;
    • c) opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – opisu systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w zależności od struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w tym metod zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji;
  4. systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.

 

W polityce rachunkowości wskazuje się przyjęte przez jednostkę uproszczenia w klasyfikowaniu zdarzeń, ewidencji, sporządzaniu sprawozdania finansowego, w tym próg (progi) istotności, uproszczenia wynikające z posiadania statusu jednostki mikro czy małej i inne stosowane uproszczenia.

 

Załącznikami do polityki rachunkowości często instrukcja obiegu dokumentów czy instrukcja inwentaryzacyjna.

 

Kto jest odpowiedzialny za sporządzenie i aktualizację polityki rachunkowości?

Obowiązek sporządzenia polityki rachunkowości spoczywa na kierownictwie jednostki.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ww. ustawy, politykę rachunkowości ustala się w formie pisemnej, a za jej aktualizację odpowiedzialny jest kierownik jednostki. Oczywiście zazwyczaj korzysta przy tym z pomocy księgowych. Wprowadzenie polityki rachunkowości odbywa się jednak na podstawie decyzji (uchwały) kierownika jednostki.

 

Jakie są zasady dotyczące zmiany polityki rachunkowości?

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy, w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji, jednostka może – ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego – bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą. W takiej sytuacji jednostka w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podaje przyczyny tych zmian, określa liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz zapewnia porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian. Ich skutki odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako zysk (stratę) z lat ubiegłych. Szczegółowo kwestie ujawniania w sprawozdaniu finansowym takich zmian zostały opisane w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 7 „Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym – ujęcie i prezentacja” (Dz. Urz. Min. Fin. z 2019 r. poz. 2).

 

 Jednostka zamierzająca dokonać modyfikacji w polityce rachunkowości powinna mieć na uwadze, że muszą być one uzasadnione, czyli przede wszystkim mają zapewnić rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki. Jednostka ma możliwość zmiany polityki rachunkowości bez względu na datę podjęcia decyzji ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, co oznacza, że dopuszczalne jest wprowadzanie zmian w polityce rachunkowości w ramach danego roku obrotowego także z mocą wsteczną.

 

Jak przebiega aktualizacja polityki rachunkowości i jak się ją wprowadza?

Aktualizacji polityki rachunkowości dokonuje się, na podstawie decyzji (uchwały) kierownika jednostki, poprzez:

  • zawarcie w niej postanowienia o uchyleniu dotychczasowego paragrafu, punktu lub podpunktu dotychczasowej polityki rachunkowości i wskazanie jego nowej treści i daty wejścia w życie,
  • przyjęcie nowego, jednolitego tekstu przedstawiającego aktualne brzmienie polityki rachunkowości.

 

Politykę rachunkowości i zmiany w polityce rachunkowości wprowadza się:

  • uchwałą zarządu – spółki kapitałowe;
  • uchwałą wspólników – spółki osobowe;
  • zarządzeniem właściciela – firma osoby fizycznej.

 

Outsourcing finansowo-księgowy

Potrzebujesz wsparcia w zakresie finansowo-księgowym? Sprawdź >> outsourcing finansowo-księgowy Grant Thornton << 

mm

Starszy specjalista ds. księgowości, Outsourcing Grant Thornton

Zobacz także

Skomentuj